De Europese Unie heeft een belangrijke stap gezet in haar handelsbeleid met de goedkeuring van het vernieuwde stelsel van algemene tariefpreferenties (SAP). Na de positieve stemming in het Europees Parlement treedt het nieuwe stelsel op 1 januari 2027 in werking.

Wat is het SAP?

Het SAP is een kerninstrument van het EU-handelsbeleid en biedt ontwikkelingslanden preferentiële toegang tot de Europese markt via verlaagde of nul-tarieven. In de nieuwe regeling profiteren 65 landen hiervan gedurende de komende tien jaar.

Focus op duurzaamheid en rechten

Een van de belangrijkste vernieuwingen is de sterkere koppeling tussen handelsvoordelen en internationale standaarden. Landen moeten voldoen aan een uitgebreidere set internationale verdragen op het gebied van:

• Mensenrechten
• Arbeidsrechten
• Klimaat en milieu
• Goed bestuur

Daarnaast wordt een versnelde procedure ingevoerd om handelsvoordelen in te trekken bij ernstige en systematische schendingen.

Everything But Arms blijft bestaan

Het “Everything But Arms” (EBA)-initiatief blijft een hoeksteen van het systeem. Dit programma biedt de minst ontwikkelde landen (LDC’s) volledige tariefvrije toegang tot de EU-markt voor alle producten, behalve wapens en munitie. Nieuw is dat deze regeling nu voor onbepaalde tijd wordt voortgezet, wat zorgt voor meer voorspelbaarheid en stabiliteit.

Meer transparantie en monitoring

De Europese Commissie introduceert verbeterde monitoringmechanismen en meer transparantie. Hierdoor wordt de naleving van verplichtingen beter gecontroleerd en wordt het systeem geloofwaardiger.

Bescherming van EU-markten

Het nieuwe SAP bevat ook een automatische bescherming voor rijstimport. Bij plotselinge stijgingen van importvolumes kunnen preferenties tijdelijk worden opgeschort en worden quota’s ingesteld om marktverstoring te voorkomen.

Wat betekent dit voor bedrijven?

Voor Europese bedrijven brengt het vernieuwde SAP zowel kansen als verplichtingen:

• Betere toegang tot leveranciers in ontwikkelingslanden
• Toenemende nadruk op due diligence en compliance
• Mogelijke impact op prijs en beschikbaarheid van goederen

Bedrijven doen er goed aan hun toeleveringsketens en inkoopstrategie tijdig te evalueren richting 2027.

Het vernieuwde SAP onderstreept de ambitie van de EU om handel te gebruiken als instrument voor duurzame ontwikkeling, met grotere verantwoordelijkheid voor alle betrokken partijen.