Nieuwe regelgeving moet Europese staalindustrie toekomstbestendig maken

De Raad van de Europese Unie heeft een nieuwe verordening aangenomen die de Europese staalmarkt beter moet beschermen tegen de negatieve gevolgen van wereldwijde overcapaciteit. De maatregel maakt deel uit van het Europese Steel and Metals Action Plan 2025 en vervangt de huidige staalvrijwaringsmaatregel die afloopt op 30 juni 2026

Met deze nieuwe regelgeving wil de EU eerlijkere concurrentievoorwaarden creëren en meer zekerheid bieden aan zowel staalproducenten als afnemende industrieën.

Wat verandert er?

De nieuwe verordening introduceert een herzien systeem van tariefcontingenten (Tariff Rate Quotas – TRQ). Dit systeem is ontworpen om de impact van structurele wereldwijde overcapaciteit te beperken door:

• Importquota te verlagen;
• Hogere invoerrechten toe te passen op volumes die boven de quota uitkomen;
• Meer flexibiliteit te bieden voor bedrijven door ongebruikte quota binnen hetzelfde kalenderjaar door te schuiven naar een volgend kwartaal.

Tegelijkertijd blijft de beschikbaarheid van staal voor verwerkende industrieën gewaarborgd en blijft de regeling in lijn met internationale handelsverplichtingen.

Meer transparantie en betere handhaving

Om handelsomzeiling tegen te gaan, introduceert de verordening ook strengere transparantie-eisen via het zogenaamde “melt and pour”-principe. Hiermee wordt vastgesteld in welk land het staal oorspronkelijk werd gesmolten en gegoten, waardoor de werkelijke herkomst beter kan worden gecontroleerd.

Daarnaast krijgt de Europese Commissie meer mogelijkheden om de werking van de maatregel regelmatig te evalueren en waar nodig aan te passen aan veranderende marktomstandigheden.

Minder afhankelijkheid van Rusland

In een gezamenlijke verklaring benadrukken de Raad, het Europees Parlement en de Europese Commissie hun inzet om economische afhankelijkheden van Rusland verder af te bouwen. Daarbij wordt gewerkt aan een geleidelijke afbouw van de import van Russische staalproducten en een verdere diversificatie van de aanvoerketens.

Waarom is dit belangrijk?

De Europese staalindustrie is een strategische sector die rechtstreeks werk biedt aan ongeveer 300.000 mensen. Tegelijkertijd staat de sector onder zware druk door een wereldwijde overcapaciteit die naar verwachting zal oplopen tot 721 miljoen ton in 2027, meer dan vijf keer de jaarlijkse staalconsumptie van de EU.

Deze overcapaciteit, gecombineerd met handelsbeperkingen in andere markten, heeft geleid tot een sterke toename van staalimporten in Europa. Hierdoor daalde de bezettingsgraad van Europese staalfabrieken tot 67% in 2024, terwijl hoge productiekosten en investeringen in verduurzaming de concurrentiepositie verder onder druk zetten.

Met de nieuwe regelgeving wil de EU de sector beschermen, investeringen in decarbonisatie ondersteunen en de strategische autonomie van Europa versterken.

Inwerkingtreding

De verordening wordt gepubliceerd in het Publicatieblad van de Europese Unie en treedt in werking op 1 juli 2026.