De Europese Commissie heeft eind 2025 een evaluatieverslag gepubliceerd over de invoering van het Carbon Border Adjustment Mechanism (CBAM) in de overgangsperiode. Op basis van dit verslag heeft de Commissie enkele belangrijke aanpassingen voorgesteld aan de CBAM-verordening. Deze voorstellen worden momenteel behandeld door de Europese Raad en het Europees Parlement.
Belangrijkste voorgestelde wijzigingen
- Uitbreiding naar downstream producten (vanaf 1 januari 2028)
CBAM wordt uitgebreid naar samengestelde producten met ijzer, staal en aluminium die verder in de waardeketen zijn verwerkt. Het voorstel voegt circa 180 CN-codes toe en omvat onder andere:
- Prefab stalen bouwelementen, buizen, pijpen en profielen
- Onderdelen voor voertuigen en machines
- Huishoudelijke apparaten en huisraad
- Diverse samengestelde metaalproducten
Het doel is om het concurrentienadeel van de Europese industrie door de Europese CO₂-prijs verder te beperken.
- Aanscherping van maatregelen tegen ontwijking
Om ontwijking van CBAM-verplichtingen tegen te gaan, kan de Europese Commissie aanvullende rapportage- en verificatie-eisen opleggen bij een verhoogd risico op ontwijking.
- Importeurs die geen standaardwaarden gebruiken, moeten de werkelijke emissies rapporteren.
- Producenten buiten de EU moeten zich registreren in het Europese CBAM-register.
- Voorstel tijdelijk decarbonisatiefonds
Er is een tijdelijk fonds voorgesteld om EU ETS-exploitanten met een hoog risico op koolstoflekkage te ondersteunen.
- Het fonds richt zich op exploitanten die in 2026 en 2027 gratis emissierechten verliezen door de CBAM-invoering.
- De financiering komt uit de opbrengsten van de verkoop van CBAM-certificaten door de lidstaten.
- Verdere verbeteringen
Het voorstel bevat diverse kleinere aanpassingen om het systeem effectiever en uitvoerbaarder te maken, bijvoorbeeld op het gebied van rapportage, gegevensverzameling en administratieve processen.
Gevolgen voor bedrijven
Bedrijven moeten zich voorbereiden op:
- De uitbreiding naar downstream-producten in 2028
- Mogelijk meer rapportageverplichtingen bij risico op ontwijking
- Mogelijke interacties met het tijdelijke decarbonisatiefonds voor in aanmerking komende EU ETS-installaties
Het is verstandig dat bedrijven hun supply chains en CBAM-compliance processen herzien om tijdig op de wijzigingen te anticiperen.
